Изучаем польский
Польский от A до Ź бесплатно

Урок 19 польского языка бесплатно

Czasem sztywna postawa jest wynikiem paraliżu.

Od czasu wynalezienia człowieka udoskonala się go jedynie protezami.

Stanisław Jerzy Lec

divider 4

Содержание урока:

divider 2

Podróż pociągiem

divider 4

Po dłuższym pobycie w Warszawie postanowiono pojechać nareszcie do Krakowa. Kupiono bilety, zarezerwowano pokoje w hotelu i przeczytano turystyczną informację o dawnej stolicy Polski. Jednym słowem, przygotowano się jak najlepiej. Więcej informacji nigdy nie zaszkodzi. Wszyscy kierują się ku wyjściu.

  • Piotr: O której mamy pociąg i z jakiego dworca?
  • Jan: Jedziemy ekspresem «Wawel» z Warszawy Centralnej o godzinie dziewiątej rano, czyli za godzinę.
  • Ania: Mnie mówiono, że w Polsce są inne zasady sprzedaży biletów, że to zależy od kategorii pociągów. Jak to wygląda?
  • Ewa: Bilety na pociągi osobowe lub pospieszne sprzedaje się bez ograniczeń, jak na pociągi podmiejskie.
  • Piotr: Czyli może się tak wydarzyć, że nie będziesz miał miejsca? A jeżeli chcesz siedzieć, a nie stać w korytarzu?
  • Jan: Kupuje się miejscówkę, czyli rezerwuje się miejsce w określonym pociągu w jakimś z wagonów. Takiej możliwości nie ma w pociągach osobowych, natomiast w pospiesznych taka możliwość jest. Wtedy dostajesz na ręce dwa kwity. Jeden to bilet, powiedzmy, z Warszawy do Łodzi, drugi zaś to miejscówka, która rezerwuje dla ciebie określone miejsce w określonym wagonie.
  • Ewa: Mając bilet możesz pojechać do Łodzi każdym pociągiem pospiesznym, nawet jeżeli spóźnisz się na swój. Jest ich dużo. Ale już nie będziesz miał zagwarantowanego miejsca.
  • Piotr: My też mamy po dwa kwity, czyli możemy nie martwić się o miejsca do siedzenia.
  • Jan: Jedziemy ekspresem. To są firmowe pociągi. Każdy z nich ma swoją nazwę, na przykład «Odra» i «Panorama» do Wrocławia, «Wawel» i «Krakus» do Krakowa, «Kaszub» do Gdańska i tak dalej. Na ekspres zawsze sprzedaje się bilety z miejscówką. Zabierają tyle pasażerów, ile jest miejsc.
  • Ania: A co jeszcze trzeba mieć na uwadze kupując bilet?
  • Ewa: Jeżeli chcesz podróżować taniej, kupujesz bilet drugiej klasy, drożej i wygodniej — pierwszej. Oprócz tego są przedziały dla palących i dla niepalących. Jeżeli przeszkadza ci dym tytoniowy, od razu zastrzegaj sobie miejsce w odpowiednim przedziale.
  • Piotr: Czy są jakieś ulgi?
  • Jan: Oczywiście. Jest ich nawet dużo. Wiem, że emeryci i studenci mają ulgowe bilety. Zniżka sięga pięćdziesięciu procent, co nie jest mało. Studenci zagraniczni też mogą korzystać ze zniżki, jeżeli mają ważną międzynarodową legitymację studencką.
  • Ania: Szkoda, że o tym nie pomyślałam. Po powrocie na pewno wyrobię sobie taką legitymację, bo w Polsce można dostać ulgowe bilety również do muzeów, teatrów i kin.
  • Ewa: Już jesteśmy na miejscu. Na tablicy jest napisane, że «Wawel» przyjeżdża na tor drugi przy peronie pierwszym. Warszawa Centralna jest dworcem przelotowym. Pociągi zaczynają bieg na dworcu Warszawa Wschodnia. Tu zatrzymują się na parę minut, żeby zabrać pasażerów. Dlatego na peronach, które są podzielone na sektory, wiszą plansze, z których podróżni dowiadują się, w jakim sektorze zatrzymuje się ich wagon. Niech Piotr spróbuje zorientować się w tym wszystkim.
  • Piotr: Bez problemu. Nasz wagon numer dwa zatrzymuje się w sektorze pierwszym.
  • Jan: Oto nadjeżdża nasz pociąg. Uważajcie. Mamy miejsca od dziewiątego po dwunaste.
  • Ania: Przecież to jest wagon pierwszej klasy. Czy to nie pomyłka?
  • Ewa: Żadna pomyłka. Raz się żyje. Przedział pierwszej klasy obliczony jest na cztery osoby. Akurat dla nas. Będziemy podróżować z pełnym komfortem.
  • Piotr: To jest miła niespodzianka. Fotele są duże, wygodne i zachęcające do wypoczynku. Jak długo będziemy jechali?
  • Jan: Około trzech godzin. Ekspresy pędzą szybko, zatrzymują się tylko na dużych stacjach.
  • Ania: Chciałabym siedzieć przy oknie. Czy mogę?
  • Ewa: Siadajcie obydwoje przy oknie. Będziecie oglądać zmieniające się krajobrazy. Nam ta droga jest bardzo dobrze znana.
  • Jan: Jedziemy coraz szybciej. Za kilka minut opuścimy Warszawę. Wkrótce zobaczycie malownicze wsie, pola, lasy, małe prowincjonalne miasteczka. Życzę wszystkim przyjemnej podróży!

Помните! Все, что вы слышите в аудиоуроках, необходимо проговаривать вслух, вслед за диктором. При постоянной практике, в процессе изучения польского языка, произношение появится само по себе.

divider

divider

Новые слова из прослушанного текста

pobyt – пребываниеzabierać – брать, приниматьprzelotowy – с большой пропускной способностью
postanowić – решить, принять решениеpasażer – пассажирpodzielić – разделить
nareszcie – наконецuwaga – вниманиеsektor – сектор
zarezerwować – забронироватьtanio – дешевоplansza – таблица, стенд
dawny – прежнийdrogo – дорогоpodróżny – путешественник
przygotować się – подготовитьсяoprócz – кромеdowiedzieć się – узнать
zaszkodzić – помешатьprzedział – купеzorientować się – сориентироваться
kierować się – направлятьсяpalący – курящийnadjeżdżać – подъезжать
wyjście – выходprzeszkadzać – мешатьuważać – быть внимательным
ekspres – экспрессdym – дымpomyłka – ошибка
zasada – принципtytoń – табакobliczony – рассчитанный
sprzedaż – продажаzastrzegać – оставлять за собой правоosoba – лицо, человек
zależeć – зависетьodpowiedni – соответствующийakurat – как раз
kategoria – категорияulga – льготаkomfort – комфорт
wyglądać – выглядетьemeryt – пенсионерzachęcać – приглашать, поощрять
osobowy – личный, пассажирскийulgowy – льготныйwypoczynek – отдых
pospieszny – скорыйzniżka – скидкаokoło – около
ograniczenie – ограничениеsięgać – достигать, распространятьсяpędzić – мчаться, гнать
pociąg podmiejski – электричкаprocent – процентzatrzymywać się – останавливаться
jeżeli – еслиważny – действительный, действующийobydwaj – оба (о людях разного пола)
miejscówka – плацкартаmiędzynarodowy – международныйzmieniający się – меняющийся
określony – определенныйlegitymacja – удостоверениеszybko – быстро
wagon – вагонstudencki – студенческийopuścić – покинуть
możliwość – возможностьszkoda – жальwkrótce – вскоре
dostać – получитьpomyśleć – подуматьmalowniczy – живописный
kwit – квитанцияpowrót – возвращениеlas – лес
spóźnić się – опоздатьwyrobić – выправить, оформитьprowincjonalny – провинциальный
zagwarantowany – гарантированныйtablica – таблоżyczyć – желать
martwić się – беспокоитьсяtor – путьprzyjemny – приятный
firmowy – фирменныйperon – перрон

divider

Разбор текста

divider 4

1. Слово «procent» (процент) в польском языке не склоняется и не имеет формы множественного числа, то есть следует говорить «jeden procent, dwa procent, pięć procent» и т. д.

divider 4

2. Фразеологический оборот «mieć coś na uwadze» переводится как «иметь что-либо в виду»:

  • Wcale nie miałem tego na uwadze (я вовсе не это имел в виду).

divider 4

3. Поговорка «Raz się żyje» («Живем один раз») используется в ситуациях, когда кто-то позволяет себе выйти за рамки обычных финансовых расходов или удовлетворения каких-то своих прихотей или потребностей и служит своего рода их оправданием.

divider 4

4. В тексте «Путешествие на поезде» среди прочего речь идет о различных категориях поездов, перевозящих людей, общепринятых в Польше. Все они, безусловно, являются пассажирскими, однако само название «пассажирский» (osobowy) употребляется для самых дешевых и самых медленных из них, напоминающих наши электрички.

Tradycyjne kategorie pociągów w Polsce (Категории поездов в Польше)
divider 4 • osobowy – zatrzymuje się na wszystkich przystankach, najtańszy bilet;
• przyspieszony – zatrzymuje się na wybranych przystankach, cena biletu jak na osobowy;
• pospieszny – zatrzymuje się wyłącznie na wybranych ważniejszych stacjach (wymaga zakupienia biletu z miejscówką);
• hotelowy – nocny pospieszny, wyłącznie z wagonami sypialnymi i kuszetkami;
• ekspresowy – podobnie jak pospieszny zatrzymuje się na wybranych stacjach, zapewnia wyższy komfort;

divider

Грамматика

divider 4

Безличная форма прошедшего времени

divider 4

Безличные обороты, о которых уже была речь в Уроке 14, используются также в прошедшем времени.

Польские безличные обороты являются безличными в чистом виде, поскольку к ним нельзя поставить вопрос в именительном падеже (то есть относящийся к подлежащему, к лицу, совершающему действие). Их перевод на русский язык не совсем точно передает польские соответствия и фактически является не безличным, а неопределенно-личным, поскольку вопрос в именительном падеже к ним можно поставить.

Например:

  • Wczoraj widziano go w twoim towarzystwie (Вчера его видели в твоем обществе).
  • O tym mówiono w telewizji (Об этом говорили по телевидению).
  • Ojcu podarowano ładny krawat (Отцу подарили красивый галстук).

Этот тип безличных оборотов более употребителен в польском языке, чем конструкции типа «został + страдательное причастие», то есть предпочтительнее говорить «dom zbudowano», чем «dom został zbudowany» (дом был построен).

Степени сравнения наречий

divider 4

Для образования сравнительной степени наречий суффикс или положительной степени меняется на суффикс -ej:

  • trudno – trudniej (труднее);
  • łatwo – łatwiej (легче);
  • ładnie – ładniej (красивее);
  • tanio – taniej (дешевле);

Присоединение суффикса -ej сопровождается теми же чередованиями согласных и гласных, что и при образовании сравнительной степени прилагательных.

Напомним их еще раз:

  • długo – dłużej (дольше);
  • młodo – młodziej (моложе);
  • bardzo – bardziej (более);
  • cicho – ciszej (тише);
  • ciepło – cieplej (теплее);
  • zimno – zimniej (холоднее);
  • trudno – trudniej (труднее);
  • staro – starzej (старее);
  • prosto – prościej (проще);
  • biało – bielej (белее)
  • gorąco – goręcej (горячее);

divider 4

Наречия с суффиксами -ko, -oko, -eko образуют сравнительную степень непосредственно от корня. Чередования происходят те же, что и у прилагательных в сравнительной степени:

  • krótko – krócej (короче)
  • szeroko – szerzej (шире)
  • daleko – dalej (дальше)
  • blisko – bliżej (ближе)
  • wysoko – wyżej (выше)
  • nisko – niżej (ниже).

divider 4

От наречия «szybko» (быстро) сравнительная степень выглядит так:

  • szybciej (быстрее)

от наречия lekko (легко):

  • lżej (легче)

divider 4

Превосходная степень наречий образуется присоединением к сравнительной степени префикса naj-:

  • dłużej – najdłużej (дольше всех)
  • młodziej – najmłodziej (моложе всех)

и т. д.

divider 4

Как и у прилагательных, у наречий тоже имеются супплетивные формы (формы одного слова, образованные от разных корней) сравнительной и превосходной степеней:

  • dobrze – lepiej – najlepiej (хорошо – лучше – лучше всего);
  • źle – gorzej – najgorzej (плохо – хуже – хуже всего);
  • dużo – więcej – najwięcej (много – больше – больше всего);
  • mało – mniej – najmniej (мало – меньше – меньше всего)

divider

Упражнения

1. Переведите на польский язык:

  1. Как называется экспресс, которые едет в Лодзь?
  2. Я хочу купить билет в вагон второго класса.
  3. Это купе для некурящих?
  4. Сколько стоит (kosztować) льготный билет в Краков?
  5. Где покупают билеты на международные поезда?
  6. У вас (обращаясь к мужчине) 50% скидки.
  7. Чем «скорый» поезд отличается от «экспресса»?

2. Раскройте скобки и поставьте глаголы в безличную форму прошедшего времени:

  1. Chcę, żeby (włączyć) telewizor.
  2. Ten pałac (zbudować) w końcu dziewiętnastego wieku.
  3. O tej książce bardzo dużo (pisać) w prasie.
  4. Nie wiedziałem, że to wszystko (zamówić) przez Internet.
  5. (Proponować) mi ciekawą podróż do Paryża, ale nie miałem na to czasu.
  6. Konkurs (rozpocząć) już kilka dni temu.
  7. (Obliczyć), że długość wszystkich sal i korytarzy Ermitażu wynosi 20 kilometrów.

3. Поставьте наречия в сравнительную степень:

  1. Ten samochód podoba mi się (bardzo), niż tamten.
  2. Wygląda (dobrze), niż pięć lat temu.
  3. W waszym towarzystwie jest mi jakoś (wesoło).
  4. Jeszcze miesiąc temu znałam język polski (źle), niż teraz.
  5. Proszę mówić trochę (wolno).
  6. Dzisiaj jest (zimno), niż było wcoraj.
  7. Mam coraz (mało) pieniędzy.

4. Переведите на польский язык:

  1. Мы были здесь дольше, чем где-либо.
  2. На польский язык с русского переводить труднее, чем с польского на русский.
  3. Я его знаю дольше всех.
  4. Он говорит по-польски лучше всех.
  5. У тебя больше книг, чем у меня.
  6. В нашем магазине можно все это купить дешевле.
  7. Я об этом думал менее всего.

5. Переведите на русский язык:

  1. On zna drogę najlepiej z nas.
  2. Twoje tłumaczenie jest najgorsze ze wszystkich.
  3. Jego słowa brzmią bardziej interesująco.
  4. Dawniej pracowałem dłużej, teraz wracam do domu wcześniej.
  5. Teraz częściej bywasz w Polsce.
  6. Kto to zrobi najlepiej?
  7. Czekam na niego dłużej niż godzinę.
  8. Czuje się dzisiaj lepiej.
  9. Brylant jest bardziej wartościowy, niż rubin.

Проверить себя вы можете здесь

 

Предыдущий Урок 18  Вы изучили Урок 19  Следующий Урок 20

 

divider 2

Главные разделы сайта

divider

Комментарии для сайта Cackle